Oddział przedsiębiorcy zagranicznego jako stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
Data sporządzenia: 21 marca 2021 r.
Pytanie: Jakie są skutki podatkowe posiadania w Polsce oddziału spółki zagranicznej?
Odpowiedź: Poniżej znajdują się ogólne uwagi dotyczące skutków podatkowych w polskim podatku dochodowym od osób prawnych (CIT), podatku od towarów i usług (VAT) oraz podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT).
CIT. Zgodnie z postanowieniami umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska ("UPO"), a także polskich przepisów o CIT, obowiązek podatkowy w Polsce dla spółki zagranicznej powstanie wtedy, gdy jej działalność gospodarcza będzie mogła zostać uznana za stały zakład ("PE") w Polsce. W szczególności, jeżeli spółka zagraniczna posiada w Polsce PE (poprzez swój Oddział), przychody i koszty związane z działalnością gospodarczą w Polsce powinny być przypisane do PE, a w konsekwencji dochód (przychody podlegające opodatkowaniu pomniejszone o koszty uzyskania przychodu) podlegają opodatkowaniu CIT w Polsce (standardowa stawka CIT wynosi 19%). Na gruncie UPO, spółki zagraniczne prowadzące działalność gospodarczą w Polsce mogą być uznane za posiadające PE w Polsce, jeżeli ich obecność w Polsce mieści się w definicji "stałego miejsca prowadzenia działalności" lub działalność ich personelu w Polsce spełnia definicję "agenta zależnego". Posiadanie w Polsce Oddziału spółki zagranicznej zazwyczaj spełnia warunek stałego miejsca prowadzenia działalności.
VAT. Z punktu widzenia przepisów o podatku VAT oddział nie jest traktowany jako odrębny od spółki macierzystej podatnik VAT. Oddział jest formą prawną, za pomocą której spółka zagraniczna może prowadzić działalność gospodarczą w Polsce, a zatem jest traktowany jako zorganizowana część spółki zagranicznej. W związku z tym to spółka zagraniczna jest traktowana jako podatnik VAT w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną za pośrednictwem Oddziału w Polsce. W konsekwencji, obowiązek rejestracji do VAT w Polsce będzie dotyczył wyłącznie spółki zagranicznej, a nie Oddziału. Obowiązek taki powstanie albo na zasadach ogólnych dotyczących miejsca opodatkowania, albo jeżeli Oddział będzie objęty definicją "stałego miejsca prowadzenia działalności", tj. miejsca posiadającego wystarczający stopień trwałości oraz zasoby ludzkie i techniczne, aby umożliwić spółce zagranicznej otrzymywanie (i korzystanie) z usług na potrzeby działalności gospodarczej takiej spółki.
PIT. Oddział spółki zagranicznej jest najczęściej: (a) wyodrębniony finansowo i organizacyjnie od spółki macierzystej oraz (b) posiada zdolność do samodzielnego zatrudniania pracowników. W związku z tym Oddział może być pracodawcą, a zatem będzie:
- płatnikiem zaliczek na PIT od dochodów z umów o pracę wypłacanych pracownikom Oddziału;
- płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne od przychodów z umów o pracę wypłacanych swoim pracownikom.
Organy podatkowe stoją na stanowisku, że Oddział musi uzyskać własny numer identyfikacji podatkowej dla celów pełnienia funkcji płatnika PIT. Niektóre sądy administracyjne wskazują zaś, że „z treści art. 5 ustawy o NIP można wywieść zasadę jednokrotności zgłoszenia identyfikacyjnego. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że dany podmiot, będący jednocześnie podatnikiem jakiegoś podatku oraz płatnikiem składek wskazanych w art. 2 ust. 3 tej ustawy, jest zobowiązany do podwójnego zgłoszenia ewidencyjnego, a tym samym do posiadania dwóch NIP. Oznacza to, że oddział spółki zagranicznej, będącej podatnikiem na mocy odrębnych przepisów, nie jest zobowiązany do zgłoszenia ewidencyjnego, nawet będąc płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych oraz płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne (art. 2 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o NIP). Tym samym nie ma podstaw do nadania takiemu oddziałowi spółki odrębnego numeru identyfikacji podatkowej” (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2020 r., sygn. II FSK 509/18).