Świadczenia otrzymane z trustu (PSD).

• Data przygotowania: 21 listopada 2022 r.

  Pytanie:

  Jesteśmy spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Zamierzamy przeprowadzić aukcję internetową, w ramach której nasi klienci będą mogli zakupić ubrania z kolekcji. Pieniądze zostaną przekazane na cel charytatywny.

  Na tę chwilę:

  • nie został jeszcze wybrany podmiot, na którego rzecz zostanie przekazane wsparcie (rozważamy m.in. darowiznę pieniężną na rzecz WOŚP po przeprowadzeniu aukcji albo darowiznę kolekcji na rzecz WOŚP, gdzie aukcja kolekcji zostanie przeprowadzona przez WOŚP np. na platformie internetowej, a informacja o aukcji zostanie udostępniona naszym klientom);
  • rozważamy zawarcie z podmiotem, na rzecz którego zostanie przekazane wsparcie celu charytatywnego, umowy, na podstawie której podmiot ten będzie świadczył na naszą rzecz określone usługi marketingowe w zamian za przekazane środki („Umowa Sponsoringu”); 
  • rozważamy też scenariusz, w którym kwota darowizny, dokonanej przez nas na wybrany cel charytatywny, będzie przewyższać środki uzyskane ze sprzedaży ubrań podczas aukcji.

  Nie planujemy scenariusza, w którym ubrania z kolekcji stanowiłyby elementy wygranej w konkursie lub grze losowej.

  Odpowiedź:

  1. Przyjmując założenie, że Spółka będzie podmiotem sprzedającym poszczególne ubrania z kolekcji (lub całą kolekcję), zwracamy uwagę na konieczność wystawienia faktury VAT kupującemu oraz zastosowania odpowiedniej stawki VAT (stawka podstawowa wynosi 23% VAT). Jeśli kupującym będzie podmiot nieprowadzący działalności gospodarczej (konsument), na Spółce będzie ciążył generalny obowiązek prowadzenia ewidencji tej sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (art. 111 Ustawy o VAT). Dodatkowo, na Spółce będzie ciążył obowiązek wystawienia faktury na żądanie kupującego, zgłoszone w odpowiednim terminie (art. 106b ust. 3 Ustawy o VAT). Spółka będzie też zobowiązana do wykazania przychodu podatkowego w postaci ceny sprzedaży Kolekcji.
  2. Jeśli wsparcie przez Spółkę celu charytatywnego przyjmie formę darowizny na rzecz wybranego podmiotu, zastosowanie będą miały potencjalne ograniczenia co do możliwości zaliczenia do podatkowych kosztów uzyskania przychodów ceny nabycia kolekcji, jeśli Spółka zakupiła kolekcję w drodze umowy sprzedaży, a kolekcja została następnie darowana przez Spółkę (w formie umowy darowizny) na cele charytatywne (organy podatkowe mogą postawić zarzut braku związku wydatku z przychodem, wyłączający możliwość zaliczenia wydatku do podatkowych kosztów uzyskania przychodów; art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT).
  3. Dodatkowo, jeśli wsparcie przez Spółkę celu charytatywnego przyjmie formę darowizny na rzecz wybranego podmiotu, zastosowanie będą miały potencjalne ograniczenia co do możliwości odliczenia VAT naliczonego w cenie nabycia kolekcji, jeśli Spółka zakupiła kolekcję w drodze umowy sprzedaży, a kolekcja została następnie darowana przez Spółkę (w formie umowy darowizny) na cele charytatywne (organy podatkowe mogą postawić zarzut braku związku wydatku z działalnością opodatkowaną VAT, co wyłącza możliwość odliczenia VAT naliczonego na gruncie art. 86 ust. 1 Ustawy o VAT, przy czym należy mieć na uwadze brzmienie art. 7 ust. 2 Ustawy o VAT).
  4. Zwracamy uwagę na to, że umowa darowizny wiąże się z brakiem odpłatności, co oznacza, że umowa darowizny nie może zawierać zapisów świadczących o otrzymaniu przez darczyńcę (Spółkę) od obdarowanego świadczenia, które ma być ekwiwalentem za darowiznę. Umowa darowizny może natomiast przewidywać „obciążenie poleceniem”, tj. obowiązkiem konkretnego działania przez obdarowanego (na przykład przekazanie darowizny na określony cel).
  5. Jeśli wsparcie przez Spółkę celu charytatywnego przyjmie formę Umowy Sponsoringu, zastosowanie będą miały ograniczenia w możliwości zaliczenia do podatkowych kosztów uzyskania przychodów ceny nabycia kolekcji, jeśli Spółka zakupiła kolekcję w drodze umowy sprzedaży, a cena nabycia kolekcji (z uwagi na wykorzystanie w projekcie) zostałaby uznana przez organy podatkowe za wydatek na cele reprezentacji (ograniczenie wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 28 Ustawy o CIT).
  6. Zwracamy uwagę, że Ustawa o CIT zawiera następujące regulacje, pozwalające obniżyć zobowiązanie podatkowe o świadczenia mające na celu wsparcie celu charytatywnego.
     • kosztem uzyskania przychodów są koszty wytworzenia lub cena nabycia rzeczy lub praw będących przedmiotem darowizn przekazanych określonym organizacjom, w okresie od dnia 24 lutego 2022 roku do dnia 31 grudnia 2022 roku, na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy, jeśli koszty wytworzenia lub cena nabycia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów (art. 38w ust. 1 Ustawy o CIT);
     • kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione z tytułu nieodpłatnego świadczenia, którego celem jest przeciwdziałanie skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy, realizowanego w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. na rzecz określonych podmiotów, o ile nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów (art. 38w ust. 2 Ustawy o CIT);
     • podstawę opodatkowania można obniżyć o kwotę darowizn przekazanych na cele pożytku publicznego organizacjom realizującym te cele (w tym zakresie zastosowanie mają przepisy art. 4 oraz art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie), do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu darczyńcy (18 ust. 1 pkt 1 Ustawy o CIT). Dodatkowo, w Ustawie o CIT wskazane są sytuacje, kiedy darowizny nie podlegają odliczeniom (18 ust. 1 pkt 1a Ustawy o CIT).

• Data sporządzenia: 29 listopada 2023 r. 

  Pytanie: Jestem rezydentem podatkowym w Polsce, polskim obywatelem. Jakie podatki będę musiał zapłacić w Polsce od środków w spadku po ojcu, otrzymanych z angielskiego trustu, który został założony przez mojego zmarłego ojca na wypadek śmierci? Trust nie posiada osobowości prawnej w Wielkiej Brytanii.

  Odpowiedź: Pojęcie trustu nie istnieje w polskim prawie. W konsekwencji organy podatkowe, oceniając skutki podatkowe wypłaty środków z trustu, stosują analogię do istniejących w Polsce instytucji prawnych. Stanowisko organów podatkowych w tym zakresie jest takie, że w celu opodatkowania otrzymanych środków należy odnieść się do celu ustanowienia trustu. W związku z tym, czynniki takie jak rodzaj trustu (czy posiada osobowość prawną czy nie) oraz cel trustu determinują instytucję prawną w prawie polskim, która znajduje zastosowanie w danej sytuacji. Jeżeli zatem trust został utworzony w celu zabezpieczenia majątku na wypadek śmierci i służy do rozdysponowania majątku zgodnie z wolą spadkodawcy, organy podatkowe uznają, że jest to tzw. trust spadkowy. Zazwyczaj zgadzają się wówczas, że instytucja beneficjenta trustu utworzonego w celu dziedziczenia jest równoważna z instytucją zapisobiercy przewidzianą w polskich przepisach. Oznacza to możliwość korzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn w przypadku dziedziczenia między bliskimi krewnymi, na ogólnych warunkach (przy czym jednym z wymogów jest zgłoszenie spadku organom podatkowym w ciągu sześciu miesięcy od otrzymania spadku) (zob. interpretacja podatkowa sygn. IBPB-2-1/4515-151/16/DP z dnia 21 kwietnia 2016). Przy takiej interpretacji środki otrzymane z trustu przez Pana podlegałby opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn (a w zasadzie zwolnieniu, ponieważ spadek nabywa Pan po zmarłym ojcu) i nie podlegałyby opodatkowaniu PIT. Ponieważ instytucja trustu nie jest znana prawu polskiemu, rekomendowane jest jednak każdorazowe uzyskanie interpretacji podatkowej, potwierdzającej implikacje podatkowe otrzymanych wypłat.

  Stwierdziwszy powyższe wskazujemy, że istnieją inne możliwości kwalifikacji podatkowej w Polsce świadczeń otrzymanych od trustu. Poza dziedziczeniem, mogą one zostać zakwalifikowane (a) jako darowizny lub (b) jako przychód, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jeżeli otrzymanie świadczenia podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, to nie podlega ono opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT).

  Przykładowa sytuacja, w której organy podatkowe uznały świadczenia, otrzymane przez polską rezydentkę podatkową, z trustu, za dochód podlegający PIT, miała miejsce w odniesieniu do trustu z siedzibą w Wielkiej Brytanii. W rozpatrywanym stanie faktycznym, środki wpłacone do trustu stanowiły środki z ubezpieczenia męża skarżącej, który zginął w wypadku samochodowym. Miały one zostać wykorzystane za życia skarżącej wyłącznie w celu należytego zabezpieczenia jej interesów. Celem ustanowienia trustu było również zapobieżenie sytuacji, w której majątek skarżącej znalazłby się pod zarządem matki lub sióstr skarżącej lub zostałby przez nie odziedziczony w drodze dziedziczenia ustawowego. Trust posiadał osobowość prawną i został ustanowiony w Wielkiej Brytanii jako nieodwołalny trust regulowany przez prawo brytyjskie, tworzony wyłącznie na rzecz osób niepełnosprawnych. Organy uznały, że ze względu na specyfikę tego konkretnego trustu, otrzymane zeń świadczenia podlegają w Polsce opodatkowaniu PIT (a nie podatkiem od spadków i darowizn) (zob. interpretacja podatkowa sygn. 1462-IPPB4.4511.76.2017.1.JK2 z dnia 6 kwietnia 2017 r.).

  Z kolei w innej sytuacji organy podatkowe przyjęły, że odbiorca otrzymał od trustu dochód sklasyfikowany w Polsce jako tzw. dochód z innych źródeł. W rozpatrywanym stanie faktycznym trust miał siedzibę na Cyprze i posiadał akcje spółki cypryjskiej. Organy podatkowe w Polsce uznały, że dochód z takiego trustu powinien być traktowany jako dochód z innego źródła i opodatkowany PIT według skali, na zasadach ogólnych (zob. interpretacja podatkowa sygn. IPPB2/415-266/11-6/MK z dnia 11 czerwca 2011 r.).