Porównanie prowadzenia działalności w formie spółki zależnej i oddziału przedsiębiorcy zagranicznego.

Data sporządzenia: 19 lipca 2021 r.

Pytanie:

Jakie są różnice w CIT i VAT pomiędzy prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce przez spółkę zagraniczną w formie spółki z o.o. i w formie oddziału?

Odpowiedź: 

1. Poniżej przedstawiamy nasze uwagi dotyczące różnic w CIT i VAT pomiędzy prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce w formie:
   • oddziału spółki zagranicznej ("Oddział") oraz
   • spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ("Spółka").
2. Zasadniczo, każda z obu form prowadzenia działalności w Polsce ma swoje mocniejsze i słabsze strony. O ile proces zakładania zarówno Oddziału jak i Spółki jest dość podobny (zgromadzenie odpowiednich dokumentów, a następnie złożenie wniosku do sądu rejestrowego), o tyle proces zamykania działalności w formie Oddziału wydaje się być szybszy i łatwiejszy. Z drugiej strony, Spółka może prowadzić dowolną działalność (pod warunkiem, że nie narusza ona prawa), podczas gdy Oddział może działać jedynie w zakresie działalności swojej spółki macierzystej.
3. Decyzja o tym, czy prowadzić działalność za pośrednictwem spółki czy oddziału, zależy od wielu czynników. Najważniejszym z nich jest poziom kontroli, jaki spółka macierzysta chce sprawować nad działalnością w Polsce. Trzeba pamiętać, że ponieważ Spółka jest odrębnym podmiotem prawnym, zaangażowanie finansowe spółki dominującej jest ograniczone do kwot zainwestowanych w Spółkę. W przypadku Oddziału zaangażowanie finansowe nie jest ograniczone, ponieważ Oddział jest w rzeczywistości częścią spółki macierzystej - przedstawiciel zagranicznego przedsiębiorcy w Oddziale zawiera umowy w imieniu zagranicznej spółki macierzystej.
4. Podatek dochodowy od osób prawnych ("CIT"). Na gruncie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których Polską jest stroną, ("UPO") oraz polskich przepisów o CIT, obowiązek podatkowy w Polsce dla spółki macierzystej Oddziału powstaje zasadniczo wtedy, gdy jej działalność gospodarcza jest uznana za tzw. zakład podatkowy ("PE") w Polsce. Jeżeli spółka macierzysta posiada w Polsce (poprzez swój Oddział) tzw. zakład podatkowy, przychody i koszty związane z jej działalnością gospodarczą w Polsce muszą być przypisane do tego zakładu. W konsekwencji dochód (przychody podlegające opodatkowaniu pomniejszone o koszty uzyskania przychodów) podlegają opodatkowaniu CIT w Polsce (standardowa stawka CIT wynosi 19%). Mimo posiadania Oddziału w Polsce, to Spółka macierzysta posiada status podatnika CIT, w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną za pośrednictwem Oddziału. W konsekwencji, Oddział nie ma odrębnego obowiązku rejestracji dla celów CIT. Ze względu na polskie przepisy dotyczące cen transferowych, w przypadku transakcji spełniających określone kryteria określone w ustawie o CIT, spółka macierzysta jest zobowiązana do posiadania dokumentacji cen transferowych w odniesieniu do transakcji przeprowadzanych w Polsce przez Oddział z podmiotami powiązanymi. Obowiązek ten obejmuje również transakcje pomiędzy spółką dominującą a Oddziałem. Dla porównania Spółka, jako rezydent podatkowy w Polsce, podlega opodatkowaniu CIT w Polsce od dochodu osiągniętego na całym świecie. Co do zasady, różnica pomiędzy przychodami Spółki podlegającymi opodatkowaniu a kosztami ich uzyskania stanowi dochód Spółki podlegający opodatkowaniu CIT w Polsce (standardowa stawka wynosi 19%). Dywidendy wypłacane przez Spółkę zagranicznemu podmiotowi dominującemu co do zasady podlegają opodatkowaniu 19% CIT (podatkiem u źródła) w Polsce. Jednakże, co do zasady, spółka dominująca z siedzibą w UE będzie zwolniona z podatku u źródła, jeżeli posiada co najmniej 10% kapitału zakładowego Spółki przez co najmniej dwa lata (na podstawie tytułu własności) lub będzie posiadać taki udział przez co najmniej dwa lata. Jeżeli powyższe zwolnienie nie ma zastosowania, odpowiednia UPO pomiędzy Polską a krajem siedziby spółki dominującej może przewidywać obniżoną stawkę podatku u źródła od wypłaty dywidendy ze Spółki. Zwolnienia i niższe stawki mają zastosowanie, jeżeli spełnione są określone wymogi administracyjne (takie jak: (a) uzyskanie certyfikatu rezydencji podatkowej oraz (b) oświadczenie o beneficjencie rzeczywistym, jak również (c) przeprowadzenie przez Spółkę badania due diligence w zakresie weryfikacji beneficjenta rzeczywistego oraz istoty ekonomicznej spółki dominującej). W odniesieniu do płatności przekraczających 2.000.000 PLN rocznie, Spółka może być zobowiązana do potrącenia podatku u źródła i ubiegania się o jego zwrot od organów podatkowych. Ze względu na polskie przepisy dotyczące cen transferowych, transakcje pomiędzy spółką dominującą a Spółką (jako podmiotami powiązanymi) powinny być ustalane na warunkach rynkowych. W przypadku transakcji spełniających określone kryteria określone w polskiej ustawie o CIT, konieczne będzie sporządzenie dokumentacji cen transferowych. Co do zasady, odsetki od pożyczek, należności licencyjne i inne powiązane opłaty płacone przez Spółkę na rzecz podmiotu zagranicznego podlegają opodatkowaniu podatkiem CIT (podatkiem u źródła) w wysokości 20% w Polsce, chyba że odpowiednia umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje niższe stawki lub zwolnienie. Niemniej jednak, niezależnie od powyższego, powyższe dochody wypłacane przez Spółkę na rzecz spółki dominującej z siedzibą w UE mogą korzystać ze zwolnienia, jeśli spełnione będą określone warunki co do struktury własnościowej i okresu posiadania. Zwolnienia i niższe stawki mają zastosowanie, jeżeli spełnione są określone wymogi administracyjne (takie jak: (a) uzyskanie certyfikatu rezydencji podatkowej oraz (b) oświadczenie o beneficjencie rzeczywistym, jak również (c) przeprowadzenie przez Spółkę badania due diligence w zakresie weryfikacji beneficjenta rzeczywistego oraz faktycznej działalności spółki dominującej). W odniesieniu do płatności przekraczających 2.000.000 PLN rocznie, Spółka może być zobowiązana do potrącenia podatku i ubiegania się o jego zwrot od organów podatkowych.
5. Podatek od towarów i usług ("VAT"). Z punktu widzenia polskich przepisów o podatku od towarów i usług, Oddział nie jest traktowany jako podatnik VAT odrębny od spółki dominującej. Oddział jest formą prawną, za pomocą której spółka zagraniczna może prowadzić działalność gospodarczą w innym kraju, a zatem jest traktowany jako zorganizowana część spółki dominującej. W związku z tym to spółka macierzysta jest traktowana jako podatnik VAT w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną za pośrednictwem Oddziału w Polsce. W konsekwencji obowiązek rejestracji do VAT w Polsce będzie dotyczył wyłącznie spółki macierzystej, a nie Oddziału. Numer rejestracyjny VAT spółki macierzystej powinien być wykazany w rejestrze przedsiębiorców w Polsce, w którym zarejestrowany jest Oddział. Przepływy pieniężne pomiędzy spółką dominującą a Oddziałem będą traktowane jako przepływy pieniężne o charakterze wewnętrznym. Jako takie nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT i nie powinny być dokumentowane fakturami VAT, lecz innymi dokumentami księgowymi (takimi jak np. noty księgowe). Spółka macierzysta musi zostać zidentyfikowana za pomocą numeru identyfikacji podatkowej dla celów VAT. Tym samym faktury wystawiane przez Oddział muszą zawierać numer identyfikacji podatkowej Spółki macierzystej oraz wszelkie jej dane. Oprócz danych podatnika, którym w tym przypadku jest Spółka macierzysta, na fakturach wystawianych przez Oddział mogą znaleźć się również dane identyfikujące Oddział. Z praktycznego punktu widzenia faktury wystawiane przez Oddział mogą mieć odrębną numerację w systemie księgowym. Dla porówniania, Spółka prowadząca działalność gospodarczą w Polsce będzie traktowana w Polsce jako podatnik VAT. Zgodnie z polskimi przepisami o VAT, istnieje obowiązek rejestracji podatnika dla celów VAT przed dokonaniem pierwszej dostawy towarów lub świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT. Obecnie podstawowa stawka podatku VAT w Polsce wynosi 23%.