Porównanie prowadzenia działalności przedsiębiorcy zagranicznego w formie oddziału i spółki zależnej.

Data sporządzenia: 19 lipca 2021 r.

Pytanie:

Jakie są różnice w CIT i VAT pomiędzy prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce przez spółkę zagraniczną w formie spółki z o.o. i w formie oddziału?

Odpowiedź: 

1. Poniżej przedstawiamy nasze uwagi dotyczące różnic w CIT i VAT pomiędzy prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce w formie:
   • oddziału spółki zagranicznej ("Oddział") oraz
   • spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ("Spółka Zależna").
2. Zasadniczo, każda z obu form prowadzenia działalności w Polsce ma swoje mocniejsze i słabsze strony. O ile proces zakładania zarówno Oddziału jak i Spółki Zależnej jest dość podobny (zgromadzenie odpowiednich dokumentów, a następnie złożenie wniosku do sądu rejestrowego), o tyle proces zamykania działalności w formie Oddziału wydaje się być szybszy i łatwiejszy. Z drugiej strony, Spółka Zależna może prowadzić dowolną działalność (pod warunkiem, że nie narusza ona prawa), podczas gdy Oddział może działać jedynie w zakresie działalności swojej spółki macierzystej.
3. Decyzja o tym, czy prowadzić działalność za pośrednictwem Spółki Zależnej czy Oddziału, zależy od wielu czynników. Najważniejszym z nich jest poziom kontroli, jaki spółka macierzysta chce sprawować nad działalnością w Polsce. Trzeba pamiętać, że ponieważ Spółka Zależna jest odrębnym podmiotem prawnym, zaangażowanie finansowe spółki dominującej jest ograniczone do kwot zainwestowanych w Spółkę Zależną. W przypadku Oddziału zaangażowanie finansowe nie jest ograniczone, ponieważ Oddział jest w rzeczywistości częścią spółki macierzystej - przedstawiciel zagranicznego przedsiębiorcy w Oddziale zawiera umowy w imieniu zagranicznej spółki macierzystej.
4. Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT). Na gruncie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których Polską jest stroną, (UPO) oraz polskich przepisów o CIT, obowiązek podatkowy w Polsce dla spółki posiadającej w Polsce Oddział powstaje zasadniczo wtedy, gdy jej działalność gospodarcza jest uznana za tzw. zakład podatkowy (PE) w Polsce. Jeżeli spółka macierzysta posiada w Polsce (poprzez swój Oddział) tzw. zakład podatkowy, przychody i koszty związane z jej działalnością gospodarczą w Polsce muszą być przypisane do tego zakładu. W konsekwencji dochód (przychody podlegające opodatkowaniu pomniejszone o koszty uzyskania przychodów) podlegają opodatkowaniu CIT w Polsce (standardowa stawka CIT wynosi 19%). Spółka macierzysta (a nie Oddział) posiada status podatnika CIT w Polsce w związku z działalnością Oddziału. Spółka macierzysta jest zobowiązana do posiadania dokumentacji cen transferowych w odniesieniu do transakcji przeprowadzanych w Polsce przez Oddział z podmiotami powiązanymi, jeśli transakcje te spełniają kryteria tzw. transkacji kontrolowanej na gruncie ustawy o CIT. Obowiązek ten obejmuje również transakcje kontrolowane, dokonywane pomiędzy spółką macierzystą, a Oddziałem. Dla porównania, Spółka Zależna, jako rezydent podatkowy w Polsce, podlega opodatkowaniu CIT w Polsce od całego dochodu, bez względu na miejsce jego osiągania (standardowa stawka wynosi 19%). Dywidendy wypłacane przez Spółkę Zależną zagranicznemu podmiotowi dominującemu podlegają, co do zasady, opodatkowaniu 19% CIT (podatkiem u źródła) w Polsce. Jednakże spółka dominująca z siedzibą w UE będzie zwolniona z podatku u źródła, jeżeli posiada co najmniej 10% kapitału zakładowego Spółki Zależnej przez co najmniej dwa lata (na podstawie tytułu własności) lub będzie posiadać taki udział przez co najmniej dwa lata. Jeżeli powyższe zwolnienie nie ma zastosowania, odpowiednia UPO pomiędzy Polską a krajem siedziby spółki dominującej może przewidywać obniżoną stawkę podatku u źródła. Zwolnienia i niższe stawki mają zastosowanie, jeżeli spełnione są określone wymogi administracyjne (takie jak: (a) uzyskanie certyfikatu rezydencji podatkowej oraz (b) oświadczenia o beneficjencie rzeczywistym, jak również (c) przeprowadzenie przez Spółkę Zależną badania due diligence w zakresie weryfikacji beneficjenta rzeczywistego oraz działalności ekonomicznej spółki dominującej). W odniesieniu do płatności przekraczających 2.000.000 PLN rocznie, Spółka Zależna może być zobowiązana do potrącenia podatku u źródła i ubiegania się o jego zwrot od organów podatkowych. Ze względu na polskie przepisy dotyczące cen transferowych, transakcje pomiędzy spółką dominującą a Spółką Zależną (jako podmiotami powiązanymi) powinny być ustalane na warunkach rynkowych. W przypadku tzw. transakcji kontrolowanych (czyli transakcji spełniających określone kryteria określone w polskiej ustawie o CIT), konieczne będzie sporządzenie dokumentacji cen transferowych. Co do zasady, odsetki od pożyczek, należności licencyjne i inne powiązane opłaty płacone przez Spółkę Zależną na rzecz podmiotu zagranicznego podlegają opodatkowaniu podatkiem CIT (podatkiem u źródła) w wysokości 20% w Polsce, chyba że odpowiednia umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje niższe stawki lub zwolnienie. Niezależnie od powyższego, takie dochody wypłacane przez Spółkę  Zależną na rzecz spółki dominującej z siedzibą w UE mogą korzystać ze zwolnienia, jeśli spełnione będą określone warunki co do struktury własnościowej i okresu posiadania. Zwolnienia i niższe stawki mają zastosowanie, jeżeli spełnione są określone wymogi administracyjne (takie jak: (a) uzyskanie certyfikatu rezydencji podatkowej oraz (b) oświadczenia o beneficjencie rzeczywistym, jak również (c) przeprowadzenie przez Spółkę badania due diligence w zakresie weryfikacji beneficjenta rzeczywistego oraz faktycznej działalności spółki dominującej). W odniesieniu do płatności przekraczających 2.000.000 PLN rocznie, Spółka Zależna może być zobowiązana do potrącenia podatku i ubiegania się o jego zwrot od organów podatkowych.
5. Podatek od towarów i usług (VAT). Z punktu widzenia polskich przepisów o podatku od towarów i usług, Oddział nie jest traktowany jako podatnik VAT odrębny od spółki macierzystej. Oddział jest formą prawną, za pomocą której spółka zagraniczna może prowadzić działalność gospodarczą w innym kraju, a zatem jest traktowany jako zorganizowana część spółki macierzystej. W związku z tym, to spółka macierzysta jest traktowana jako podatnik VAT w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną za pośrednictwem Oddziału w Polsce. W konsekwencji, obowiązek rejestracji do VAT w Polsce będzie dotyczył wyłącznie spółki macierzystej, a nie Oddziału. Numer rejestracyjny VAT spółki macierzystej powinien być wykazany w rejestrze przedsiębiorców w Polsce, w którym zarejestrowany jest Oddział. Przepływy pieniężne pomiędzy spółką dominującą a Oddziałem są traktowane jak przepływy pieniężne o charakterze wewnętrznym. Jako takie nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT i nie powinny być dokumentowane fakturami VAT, lecz innymi dokumentami księgowymi (takimi jak np. noty księgowe). Spółka macierzysta musi zostać zidentyfikowana za pomocą numeru identyfikacji podatkowej dla celów VAT. Tym samym faktury wystawiane przez Oddział muszą zawierać numer identyfikacji podatkowej Spółki macierzystej oraz wszelkie jej dane. Oprócz danych podatnika, którym w tym przypadku jest Spółka macierzysta, na fakturach wystawianych przez Oddział mogą znaleźć się również dane identyfikujące Oddział. Z praktycznego punktu widzenia faktury wystawiane przez Oddział mogą mieć odrębną numerację w systemie księgowym. Dla porównania, Spółka Zależna prowadząca działalność gospodarczą w Polsce będzie podatnikiem VAT, odrębnym od spółki dominującej. Będzie zobowiązana do rejestracji przed dokonaniem pierwszej dostawy towarów lub świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT.