Umowy B2B zawarte przez zagraniczną spółkę z siecią konsultantów w Polsce (CIT).

Data sporządzenia: 14 listopada 2022 r.
 

Pytanie:
Pytanie dotyczy umów o współpracę (tzw. umów B2B) zawartych przez spółkę z siedzibą w Finlandii („Spółka”) z osobami prowadzącymi w Polsce jednoosobowe działalności gospodarcze („Konsultanci”). Spółka jest rezydentem podatkowym w Finlandii i tam też jest zarejestrowana dla celów podatkowych. Spółka nie jest zarejestrowana w Polsce ani dla celów podatku VAT (tj. podatku od towarów i usług), ani dla celów podatku CIT (podatku dochodowego od osób prawnych). Konsultanci, którzy świadczą usługi na rzecz Spółki w Polsce (łącznie 10 osób) są polskimi rezydentami podatkowymi i prowadzą w Polsce jednoosobowe działalności gospodarcze, w ramach których wykonują usługi na rzecz Spółki. Na tym tle pojawiło się pytanie, czy Spółka może być zobowiązana do rozliczania w Polsce podatku dochodowego od osób prawnych (CIT).

Odpowiedź:

1. Spółka jest narażona na ryzyko uznania, że posiada tzw. zakład w Polsce dla celów podatku dochodowego od osób prawnych (CIT).
2. Zasadniczo, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych ("Ustawa o CIT") przewiduje zasadę, zgodnie z którą pochodzące z Polski dochody spółek zagranicznych podlegają opodatkowaniu CIT w Polsce. Dochód jest postrzegany jako pochodzący z Polski, jeśli np. jest uzyskiwany za pośrednictwem tzw. zakładu podatkowego spółki ("PE") zlokalizowanego w Polsce.
3. Pojęcie PE jest zdefiniowane przepisami Ustawy o CIT oraz postanowieniami właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Na gruncie Ustawy o CIT następujące okoliczności tworzą zakład podatkowy w Polsce:
   • stałe miejsce prowadzenia działalności, przez które zagraniczna spółka prowadzi działalność gospodarczą, w całości lub w części, na terytorium Polski; w szczególności oddział, przedstawicielstwo, biuro, fabryka, warsztat lub miejsce wydobywania zasobów naturalnych;
   • plac budowy, prace budowlane, montażowe lub instalacyjne prowadzone na terytorium Polski przez osobę niebędącą polskim rezydentem podatkowym;
   • osoba, która w imieniu i na rzecz spółki niebędącej polskim rezydentem podatkowym prowadzi działalność w Polsce, jeżeli osoba ta posiada i wykonuje pełnomocnictwo do zawierania umów w imieniu tej spółki.
4. Powyższa definicja jest zmodyfikowana postanowieniami odpowiednich umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, które mają pierwszeństwo w tym zakresie.  Zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartą pomiędzy Polską a Finlandią ("Umowa"), spółki fińskie prowadzące działalność gospodarczą w Polsce mogą być uznane za posiadające w Polsce zakład, jeżeli:
   • ich obecność w Polsce wypełnia znamiona pojęcia "stałego miejsca prowadzenia działalności"; lub
   • działania ich personelu wypełniają znamiona pojęcia "agenta zależnego".
5. Umowa stanowi, że PE nie powstaje, jeżeli utrzymywanie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej ma na celu wyłącznie wykonywanie czynności "pomocniczych" lub przygotowawczych lub jeżeli tylko takie czynności "pomocnicze" lub przygotowawcze są wykonywane na rzecz przedsiębiorstwa przez jego personel w Polsce.
6. Definicja stałego miejsca prowadzenia działalności jest spełniona, jeżeli spółka fińska posiada w Polsce "stałe miejsce prowadzenia działalności, za pośrednictwem którego całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność przedsiębiorstwa". Może to być np. miejsce zarządzania, oddział lub biuro. W tym kontekście, polskie organy podatkowe twierdzą, że dane przedsiębiorstwo zagraniczne może posiadać "stałe miejsce prowadzenia działalności" w Polsce, jeśli określone pomieszczenia są "w dyspozycji przedsiębiorstwa", nawet gdy przedsiębiorstwo nie jest właścicielem, nie wynajmuje ani nie posiada innego tytułu prawnego do tych pomieszczeń (zob. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2022 roku, sygn. I SA/Gl 1340/21).
7. Znamiona pojęcia „agenta zależnego” są spełnione, jeżeli personel spółki fińskiej w Polsce jest upoważniony do negocjowania lub zawierania umów w imieniu spółki. Takie upoważnienie rozumiane jest nie tylko jako upoważnienie personelu do zawierania umów w imieniu spółki, ale również jako upoważnienie do zawierania umów wiążących spółkę, nawet jeśli umowy te nie są faktycznie zawierane w imieniu spółki. Dane osoby będą uznawane za agentów zależnych również w sytuacjach, w których np. są upoważnione do negocjowania wszystkich elementów i szczegółów umowy w sposób wiążący dla spółki, nawet jeśli umowa ma być następnie podpisana przez inną osobę.
8. Spółka fińska nie będzie uważana za podmiot posiadający zakład podatkowy (PE) w Polsce tylko dlatego, że prowadzi działalność gospodarczą w Polsce za pośrednictwem maklera, brokera lub innego niezależnego agenta, pod warunkiem, że osoby te działają w ramach swojej zwykłej działalności gospodarczej.
9. Aby ocenić poziom ryzyka związanego z posiadaniem przez Spółkę zakładu podatkowego w Polsce, należy przeanalizować następujące kwestie:
   • jaka jest "fizyczna obecność" Spółki w Polsce, tj. czy Spółka posiada w Polsce jakiekolwiek pomieszczenia, które może wykorzystywać do prowadzenia działalności gospodarczej (biuro, magazyn, serwery komputerowe, itp.);
   • czy usługi Konsultantów na rzecz Spółki są ściśle związane z działalnością gospodarczą, którą Spółka świadczy na rzecz swoich klientów (tj. usługi Konsultantów nie mają jedynie charakteru pomocniczego lub przygotowawczego);
   • czy Konsultanci są upoważnieni do działania w imieniu Spółki, w szczególności czy Konsultanci posiadają pełnomocnictwo do podpisywania umów w imieniu Spółki lub negocjowania umów z klientami Spółki w jakimkolwiek zakresie;
   • w jaki sposób Spółka nadzoruje i monitoruje usługi świadczone przez Konsultantów na rzecz Spółki na podstawie Umów B2B;
   • czy Konsultanci są niezależni od Spółki w sensie ekonomicznym, co oznacza, że Konsultanci nie są zależni tylko od jednego klienta (takiego jak Spółka) (np. ich wynagrodzenie nie jest ustalane z uwzględnieniem zwrotu poniesionych kosztów stałych);
   • czy Konsultanci są niezależni od Spółki w sensie organizacyjnym, co oznacza, że działalność Konsultantów nie podlega szczegółowym instrukcjom i nie podlega kontroli ze strony Spółki. Podleganie instrukcjom jest możliwe, o ile nie przekracza stopnia dopuszczalnego w stosunkach gospodarczych między niezależnymi podmiotami.
10. Jeśli Spółka posiada zakład podatkowy w Polsce, wówczas przychody i koszty związane z działalnością gospodarczą spółki w Polsce zostaną przypisane do PE, a w konsekwencji dochód będzie podlegał opodatkowaniu CIT w Polsce (standardowa stawka podatku wynosi 19%).